Ogen opengesperd op Kleine mensjes route Oudenbosch
De kolossale Basiliek van de Heilige Agatha en Barbara domineert het aanzicht van de Brabantse plaats Oudenbosch. De geschaalde kopie van de Sint-Pieter in Rome is moeilijk over het hoofd te zien. De Kleine mensjes route Oudenbosch die we in het havengebied afleggen, vergt een stuk meer van ons zichtorgaan. De kleine mensjes die zich hier schuilhouden, laten zich niet zo gemakkelijk aan je zien.
Ik zie, ik zie
Tijdens de laatste zonnige dagen van het jubileumjaar waarin Oudenbosch haar 750e verjaardag viert, laten we de basiliek links liggen en gaan in de straten rondom de haven op zoek naar miniatuurtafereeltjes. En dat, zo zal blijken, nog een hele klus. De minuscule scènes waarnaar we op zoek zijn, meten gemiddeld namelijk slecht 2,3 bij 2,3 centimeter.
In het voorjaar van 2021 verschijnen de eerste kleine mensjes in het straatbeeld van Oudenbosch. Bedenkster Monique Jasperse kwam op het idee tijdens de Corona-periode. Een tijd waarin veel mensen een beer of ander knuffelbeest in het raam zette, om zo mensen te entertainen tijdens hun wandelingetje in de lockdownperiode. Jasperse koos niet voor beren, maar voor miniatuurtjes. Niet tijdelijk, maar permanent. Sterker nog, het aantal mini-inwoners stijgt.
Waar in het beginjaar niet minder dan vijftig nieuwe ‘inwoners’ hun intrek namen in de straten van de dorpskern, trokken andere miniaturen in, in het Arboretum. In 2024 voegden 11 feestvierders zich aan de gemeenschap toe. Kleine carnavalskarikatuurtjes vormden tezamen de tijdelijke Kleine Mensjes Karnavalsroute en baanden zich een weg langs verschillende horecagelegenheden.
De meest recente figuren hebben hun intrek in het havengebied genomen. In totaal gaan we vandaag op zoek naar 14 levendige tafereeltjes die de historie van de Haven verbeelden.
Broeders en turfstekers op de kleine mensjes route Oudenbosch
Op een steenworp afstand van de winkels en het indrukwekkende religieuze erfgoed maken we kennis met de Stadshaven van Oudenbosch. Een plek waar fraaie plezierjachten wedijveren met de geschiedenis van de turfvaart, de levendige handel en visserij, maar ook suikerbietenteelt en de bierbrouwerijen aan de kade.
Het pand aan Kade 6-8 staat vormt het startpunt van onze wandeling. Het had niet veel gescheeld of we hadden de historische façade niet met eigen ogen kunnen aanschouwen. In de jaren negentig van de vorige eeuw vond er een aanzienlijke stadsontwikkeling plaats en moesten veel historische panden plaats maken voor appartementen. Gelukkig stak de lokale heemkundekring daar een stokje voor en genieten we anno nu toch nog van historische straatbeeld.
“Zie jij al wat?”
“Nee, niks.”
We lopen van links naar rechts voor het pand waar de eerste kleine mensjes, twee monniken om precies te zijn, te zien moeten zijn.
“En?”
Een vrouw met een tas vol boodschappen houdt even halt. “Jullie zijn er al aan voorbij gelopen,” lacht ze. “Daar,” wijzend naar een ieniemienie klein glazen kubusje,” daar zitten de ventjes die jullie zoeken.”
Geschiedenislessen op een paar vierkante centimeter
De mini-monniken zijn een verwijzing naar de gelovigen die aan de wieg stonden bij de stichting van Oudenbosch. Zonder hen, was dit misschien nog altijd een onbegaanbaar moerasgebied geweest.
Verderop leren we dat Oudenbosch zijn vroege bestaan te danken heeft aan het steken turf. De turfhandelaren laadden in de haven hun productie over van turfschuiten op grotere schepen. Locatie Turfhoofd 25 is gewijd aan een haringeter. Nadat in 1421 de St. Elizabethvloed veel van het vruchtbare land in een nacht opslokte, stapten veel boeren over op visserij. We sluiten even onze ogen en zien in gedachten de levendige visafslag voor ons en menen zelfs verse vis te ruiken.
De straatnaam Touwbaan herinnert aan een vroegere touwslagerij die in het havengebied van Oudenbosch stond. De schepen hadden enorme hoeveelheden touw nodig. Enerzijds een beetje beschaamd, anderzijds intussen met een wat getrainder oog, koekeloeren we iemands woonkamer binnen om er de mini-figuren te zien touwtrekken.
Zo heerlijk rustig
Hoewel we vooral onze focus op het vinden van de kleine mensjes hebben gelegd, vleien we ons op een van de bankjes aan de waterkant neer. Het prachtige weer doet ons besluiten de aandacht even op het zonnetje te richten. Een klein jacht met een Friese vlag op de plecht, vaart haast geruisloos aan ons voorbij. Het oudere echtpaar, hij achter het roer, zij in een comfortabele pose in een strandstoel op het dek, zwaait op het moment dat ze ons passeren. “Wat is het hier rustig, heerlijk,” zeggen we tegen elkaar.
Via watergeuzen belanden we even in de tachtigjarige oorlog om, eenmaal de hoek om gegaan, speuren we op een spierwitte gevel naar hedendaagse waterrecreanten. “Ai, hier zijn de figuurtjes nog lastiger te vinden dan bij de huizen,” zegt mijn wandelmaatje. Het valt inderdaad niet mee om de zwemmende figuren te zien, maar het lukt wederom.
Oudenbosch ontkwam in het begin van de 17e eeuw, net als vele andere plaatsen in Europa, niet aan de pest. De snaveldokter in het raamkozijn herinnert ons daar nog eens fijntjes aan. Ter hoogte waar we eerder de dag onze wandeling startten, loopt deze ook weer ten einde. Voormalige brouwerij Het Anker is ons eindpunt. We hebben er dorst van gekregen, een versnapering is welkom.
➡️ Check Wat (nog meer) te doen in Oudenbosch, het Brabantse Rome?
Kleine mensjes route Oudenbosch: Klein is fijn
De kleine mensjesroutes is een fijne mix van een lokaal ommetje en verborgen historie. Hou je blik op de route gericht, want voordat je er erg in hebt, heb je misschien een kleine inwoner gemist. Dat maakt het meteen ook zo leuk om zo’n route te lopen, want zeg nou zelf, stiekem zijn we toch allemaal dol op verborgen schatten?
Klein van formaat, groot in indruk.
Kleine mensjes route Oudenbosch praktisch
Omnitraveler liep de kleine mensjesroutes in Oudenbosch, maar deze plaats heeft meerdere routes waar de kleine inwoners zich schuil houden.
- Wij liepen de zogeheten havenroute, maar er is ook een dorpsroute.
- Lengte route: pakweg 2 kilometer
- De route met beschrijvingen vind je hier
➡️ Combineer je wandeling met een indrukwekkende fietstocht in het teken van de Timberwolves een tocht in het spoor van de bevrijder
Dit artikel verscheen eerder in Wandel.nl magazine (uitgave van KWbN)
